blogyann

Un dra fiskal eus Meteo-Fraance

Deuet oa ar glav en dec'henn ganimp diwar Vreizh. Met bremañ e c'haller gwelet war lec'hienn MF ma vo glav e-pad an eur a zeu. Setu me gant ma marc'h-houarn pep hent o tapout ar "fenêtre d'opportunité".

Bec'h d'ar postoù-gouloù !

Diriaou ar sizhun a zeu e vo votadeg e Bro Danmark. Anvet e vo ar Folketing evel ma graet eus ar parlamant eno. Setu m'eo lakaet poltredoù eus ar re war ar renk war wel e pep lec'h. E Frañs e vezont peget ouzh ar mogerioù. Er vro-mañ e vezont staget ouzh ar postoù-gouloù. Emañ an daou-mañ e-kichen aerborzh Kopenhag. Ha gwelet 'm eus re ar plac'h ouzh kasi pep post war ar straed. D'ober un tamm barzhoniezh e ro tro a-wechoù : glaz ha ruz eo livioù an dou du.

Ar minister kentañ a zibab deiziad ar voterezh. Evel e Breizh-Veur. A-greiz-holl e vez kemennet. Ha neuze bec'h d'ar postoù! Da dapout ar re a zo darempred en o zro. Pa ne vez ket plas a-walc'h, koulskoude, e vez lakaet poltredoù eus meur a zen war ar memes post. Red d'an den pignat neuze.

 

Dek ali mat d'an droadeien

Al listenn-mañ zo bet savet gant kevredigezh an droadeien(*) eus Bro-Danmark, studiet ganti ar gwall zarvoudoù maz eus bet lazhet troadeien. Emichañs e talvezo d'ar Vretoned ivez.
1) Kerzhit gant ribl an hent... Paz eus anezhañ.
2) ... Petramant kerzhit gant tu kleiz an hent.
3) Un tamm fluo pe ur c'houlaouenn a vo ganeoc'h pa vezo teñval.
4) Arabat mont a-drek ar gweturajoù o vont war a-dreñv.
5) Arabat dont war an hent ken na vo aet kuit ar bus.
6) Bezit war evezh en treuzennoù-troadeg.
7) Diwallit ouzh ar c'hirri-boutin hag ouzh ar c'hirri-samm dreist-holl.
8) Arabat dont war an hent d'ar red.
9) Mard oc'h senior emaoc'h muioc'h war var.
10) Deskit reolennoù an tremenerezh d'ho pugale. Bezit c'hwi hoc'h-unan ur skouer vat.
E Bro-Danmark e ra ar re zo war o leve 1/3 eus ar re lazhet. 66% eus ar gwall zarvoudoù a zegouezh en hanter-vloaz ar goañv.
(*) ar re a ya war droad. Ar bietoned kwa.

E Bro Danmark adarre

E Bro Danmark, e-kreiz an tevennoù, emaomp adarre, ma gwreg ha me. Brav an amzer, splann an heol, yac'h an avel. Yen ar mor memestra, n'eus ket anv da neunvial. Bale a-hed an draezhenn divent, sellet ouzh an Alamaned o rouzañ, ne lavaran ket. Ha mont gant ar marc'houarn e rouantelezh ar velo.

Diflipet

«En deiz-se e oa erc'h ha skorn war an douar». (Jules Gros)

Ha me n'em boa ket lakaet evezh d'an "alerte orange". Da greizteiz e oan pedet da bred ar re gozh gant tud eus "informatique ar Groupe Renault". Ha me aet kuit eus an embregerezh-se gozik tregont vloaz zo. Ha da 6 eur d'abardaez e oa abadenn kevredigezhioù ar Vretoned eus Pariz diwar-benn pol kevezusted mor (*). Boas on da vont gant an tren eus ma c'horn banlev da Bariz. Met ne oa ket aes mont evel-se d'al lec'h ma oa dalc'het ar pred e Boulogne-Billancourt. Ouzhpenn-se edon e sell d'ober un tamm diskuizh en un tu bennak e-kerzh an enderv. Em c'harr, en ur parking e vefe aes en ober. Setu-me gant ma c'harr.

Dre voger-wer sal-debriñ tud Renault, e-keit ma oa ar pred o tibuniñ, e welen rideoz an erc'h o kouezhañ el liorzhoù diwar-dro. Kaer-kenañ.

Aet diouzh taol, en ur vont er-maez, e welis e oa tev a-walc'h an erc'henn. Loc'het ma c'harr, a-benn ur c'hant metrad ez eas war ramp. Darbet din skeiñ gant ar seurt peulioù a vez lakaet war ribloù ar straedoù da virout ouzh ar c'hirri a barkañ warno. Dre chañs e oa ur blas-arsaviñ war vord ar ru. Setu-me o lezel ma c'harr eno ha mont gant an tren-buzhug da gentañ ha bale un tamm da aveliñ ma fenn da c'houde. Re abred e oan arru evit mont tre diouzhtu da emvod ar Vretoned. Met e-kichen ti-gar Montparnasse edon. Mont a ris d'ar sal-c'hortoz. Dre chañs e oa ur gador-vrec'h diac'hub e-kichen ul lugell: gallout a raen diskuizh e-serr kas en dro ma smartphone hep diskargañ anezhañ.
Echu prezegennoù an emvod, an holl gant o banne, e tigoris ma fellgomz. Ur gemennadenn oa bet lakaet gant ma gwreg. Rouestlet e oa tro-war-droioù Pariz, emezi, stanket an holl gourheñchoù a-hervez. Ma kemerfen an tren, ne gredfe ket mont d'an arsav SNCF da'm c'herc'hat. Gwell din klask eul leti e Pariz evit an noz.

Setu o pellgomz da Accor: leun-klok holl o c'hambroù. Ne gav ket dezho e kavin unan e Pariz. Mont a ris da welet ul leti hag em boa merzet e straed Delambre e-kichen Ti ar Vretoned (**) : «Paour-kaezh den, un daou-ugent a dud zo deuet c'hoazh en aner eveldoc'h» eme ar beilher ha pa vez gounezet ma zammig "odise" gantañ : «gwell eo deoc'h distreiñ da vBoulogne, eno emichañs e vo aesoc'h deoc'h kavout ul leti ha forzh penaos e vo tommoc'h deoc'h en ho karr. »

Kemer a ris penn an hent etrezek Boulogne ha lakaat selaoueroù radio ma fellgomz em divskouarn. Ruilh-diruilh ar martezeadennoù em fenn. Dirak ti-gar Montparnasse e soñjis : «ha maz afen gant an tren memestra, e c'hellfen bale eus an arsav d'ar gêr, n'eus nemet 3-4 km». Mont a ris tre. Dizale e klevis er radio e oa bec'h gant ar SNCF ivez. Setu me o tiskenn betek arsav ar metro dindan an ti-gar. En ur barkañ ma c'harr em boa gwelet ur polis e ged dirak un ti doare dezhañ da vezañ un ti-polis. Mont a rin di, a soñjis, ha goulenn ganto doare Gourhent ar C'hornog. Ha ma n'eo ket distanket c'hoazh ra vo kempennet ur repu bennak gant ti-kêr Boulogne.

En ur zont er-maez eus ar metro e welis edo ar c'hirri o vont war-raok goustadig etrezek Pont Saint-Cloud. «Goanag zo gant ar gourhent», emezon etre ma choug ha ma roched. Pa voen erru e-tal ma c'harr, gedour-polis ebet, lazhet ar goulou en ti n'eus warnañ neuz ti-polis ebet ken. Diegi am boa da dremen an noz eno er ru, ha pa vefe em c'harr. Gwell ganin mont da welet ma-unan doare Gourhent ar C'hornog.

Pasianted em boe ezhomm da vont war-raok ur 100 metrad bennak eus kroashent-tro Rhin-et-Danube da Bont Saint-Cloud. Eno e oa rannet ar c'hirri etre daou steudad disheñvel. An hini a yae etrezek Tunnel Saint-Cloud a oa ar berrañ. Brav e oa din neuze. War ar re a rank treuziñ kêr Saint-Cloud e vo ar bec'h. En tunnel ez ejomp 10 km an eur. Goude e kreskas hon tizh tamm ha tamm betek 20-30 km an eur. Kirri-samm oa parket war ribl an hent ha kirri doare dezho bezañ bet dilezet. P'edon o tostaat da vont-er-maez Rocquencourt, e kavis din e oa stanket an hent. Pa voen tostoc'h c'hoazh e welis edon ar c'hirri o vont er-maez e daou steudad. War o gorregezh edont, en ur stankadeg un km. Un noz spontus o do o bleinerien, war a glevo an deiz war-lerc'h. Tamm ha tamm, war ma hent-me, e teue ar vleinerien da vezañ hardisoc'h. Betek re a gav din rak edon o santañ storlok rodoù ma c'harr gant ar skorn. Evidon-me, bremañ pa oa diac'hub an hent ne felle ket din pakañ ur gwallzarvoud sot.

Edo ar goulou war enaou e savadurioù an takad armerzh e kêriadenn eus du-mañ. Tud war o bale, o tont eus ar restaorant moarvat, war-bouez tremen an noz en o burevioù e kroazis. Un tamm stress oa warnon p'edon o tegouezh gant an diskenn serzh a gas da'm zi. War e bouezig e vleinis ma c'harr. Setu-me er gêr. Ha ma gwreg ha me o sellet er skinwel ouzh ar bec'h e oan aet dioutañ.

(*) pôle de compétitivité mer
(**) Mission Bretonne

Morse ne vez re ziwezhat

Paotrigoù, evidoc'h eo ar re zu hag ar re ruz. Hag evidoc'h plac'higoù  ez eus ar re roz hag ar re wenn (ha roz).

E Decathlon on en em gavet gant an diskouezadeg-mañ eus veloioù evit ar vugale. Hag e Bro Danmark em boa gwelet hevelep tra. Livioù kreñv d'ar baotred ha livioù flouroc'h d'ar merc'hed.

E Bro Danmark ouzhpenn ne oamp ket deuet a-benn da gavout ur c'hoariell Lego a-feson evit hor plac'hig vihan, daou vloaz dezhi. Bon, ni an hini a gave deomp ne oant ket a-feson rak, gwela pezh a zo, he deus plijadur o c'hoari gant re he breur. Memestra e vez lavaret :  biskoaz n'eo deuet Lego a-benn d'ober berzh gant ar plac'hed.

Mad eo deomp memestra pa emañ IKEA oc'h ober an traoù evel 'zo dleet. Ouzh dor privezhioù ar baotred 'm eus bet gwelet ar skritell-mañ, heñvel ouzh hini bet lakaet ouzh dor privezhioù ar merc'hed :

Hag e-barzh ez eo gwenn an dafar d'ober war-dro ar babigoù :-)

Ma ! Ma ne vefe ket roet skouer vat deomp war an dachenn-se gant an dud eus Bro Suede e vefemp dipitet evel-just :-)

Ikea food

Brudet eo IKEA evit o arrebeuri design kaer ha marc'had-mat. Un dra all anezho a blij din : ar gafeteria an hini eo! En deiz all p'edo ma gwreg oc'h ober un dro e Paris ha p'em boa-me d'ober e kêr, setu un digarez da zont da zebriñ lein amañ! Ken marc'had-mat hag an arrebeuri eo. Gwelit hoc'h-unan an notenn:

Morzhed houad gant pebr glas oa meuz an devez. Un dartezenn-ber 'm eus bet ha Julie ha lakaat "baba au rhum". Bon !

Blaz mat forzh penaos.
Mard oc'h kurius eus boued Bro Suede, e c'hallit dibab meuzioù ac'hano ivez : logod-kig (pe bouloud? = boulettes), eog mogedet pe hezet (mariné), kouignoù eus ar vro ha m.o.m. Kafe mod ma mamm-gozh en abondañs hag ur stal ispisiri da gas un tamm hag ul lomm d'ar gêr ganeoc'h.

Kalz pouesusoc'h eget an internet

En ur bourmen war Gae an Tournelle e Pariz e oan. Erru war ar blasennig-mañ, on en em gavet gant an dra-se.

Da gentañ e kave din e oa paotred ar c'hanioù-skarzh o labour aze dindan douar. O sellet a-dostoc'h, ne oan ket sur ken. Da betra e oa bet lakaet an teir fun-se ? Tri faotr a oa e-kichen o fardañ traoù. Hag unan anezho o tont d'am gaout. Ha me d'ober goap :

- Petra emaoc'h oc'h ober ? Kas oksijenn e-barzh ?

- O lakaat ar fibrennoù optikel emaomp. Klevet hoc'h eus diwar o fenn moarvat ?

'M eus ket amzer da respont, ma teu un den taer e zoare :

- Ne chomo ket an dra-se amañ ? emezañ, en ur ziskouez ar glouedig. Hag eñ ostiz an davarn o tigeriñ e stal. War-nes lakaat an taolioù hag ar c'hadorioù war riblenn ar straed emañ.

- Emañ an den-se o tegas an internet tizh braz deoc'h, emezon-me

- Traoù zo a zo kalz pouezusoc'h eget an internet ! eme unan bennak o tont eus a-dreñv ma c'hein, neuz taer warnañ ivez ha doare dezhañ bezañ breur d'egile.

Sabatuet an tamm ac'hanon, e kav din ne vefe ket brav din toullañ kaoz. Setu eñ o telc'her warnon :

- Ar c'hengreadur! Se 'zo kalz pouezusoc'h ! Ne gav ket deoc'h ?

E-keit-se e ya ar gaoz etre paotr ar fibrennoù optikel hag an ostiz:

- Kemennet e oac'h bet, eme an eil

- Ne oa ket lavaret e vefe evel-se. M'am bije gouezet em bije lavaret d'am c'hoskor chom er gêr.

Mont a ran gant ar c'hazh da c'horren ma fri ouzh labour an daou baotr all doare dezho kempenn ar fibrennoù. Unan a gav din un tamm, ur milimetr e ziametr, ur pemp neudenn e-barzh.

- Pegement e kasit e-barzh ?

- 100 MB

Trugarekaat a ran ha sachañ ma skasoù

Ur pennadig goude e teu ar raneller zo ac'hanon en-dro war-hed taol d'ober ur sell a-guzh. Deuet an ostiz a-benn da gas kuit ar glouedig diwar dro e leurenn. Hag eñ o lakaat taol ha kadorioù en he flas. Prest eo an traoù da zegemer mat an douristed !

Droug o deus an Alamaned ouzh ar C'hresianed ? N'on ket sur !

Añjela Merkel a zo aet an tu-gounit diganti  er Bundesrat. Gant an tu kleiz eo aet ar maout e dilennadeg parlamant Nordrhein-Westfalen (NRW) disul.  A-hervez e vefe drouklaouen an Alamaned abalamour ma asant o "C'hanzlerin" e vo roet sikour da Vro C'hres.

Dre zegouezh e oamp ehanet ma gwreg ha me e NRW digwener da noz o tont eus Bro Danmark. En Eschweiler edo hol leti. Ha ni o vont da glask un davarn da zebriñ koan. War blasenn an iliz en em gavjomp gant ur c'hant a dud en o sav dirak un ostaleri. Hag int o flapiñ hag oc'h evañ o banne .

Ul leurennig a oa bet savet ivez da c'hortoz prezegerien. Warni skeudenn ur paotr yaouank o vont war ar renk gant ar SPD.

E-barzh an davarn, azezet ouzh un daol, un dornad tud war e dro, edo ar paotr. Komzet e oa moarvat eus ar pezh da lavaret tuchantik war al leurennig. Pennoù bras ar parti a oa deuet d'e skoazellañ. Unan anezho am eus gwelet kent er skinwel. Kanad Europa eo marteze.

Evit reiñ skoaz da Vro C'hres, n'on ket sur eo an dra-se a-enep grad vat an dud a welemp . Rak Grek eo an davarn e oant oc'h evañ he bier. Hag al lec'h-se a blij dezho war a seblant. Daoust d'an dister a oa blaz ar mousaka bet debret ganeomp!

Hawai yen pe ar vuhez war-lerc'h ar besketaerezh

N'eo ket echu ar goañv c'hoazh, hervez ar meteo. Hag er mor Baltik e oa listri dalc'het a-nevez zo gant ar skorn. Bez ez eus tud koulskoude hag a zo doare dezho bezañ en o butun ouzh ar riv. Ha darn o surfiñ daoust d'an amzer-se. Estlammet an tamm senior ac'hanon o paouez bezañ dalc'het en e di gant ar waskenn barpagn e-pad ur miz hanter !

Klikit amañ da welet an doareoù e Klitmøller, kêr war an aod e Bro Danmark an Hanternoz.

Amañ dindan e c'hellit digeriñ ar fotoioù gant pep a destenn bet troet e brezhoneg

E Klitmøller, kêr mor an hanternoz, ez eo krog tud yaouank desket da ziazezañ. Savadurioù nevez hag intrudu a zifluk eus an traezh tra ma gresk ar gêriadenn, hag hi an hini nemetañ a ra er c'horn-bro. Unan e penn-pellañ Danmark, enlouc'het warnañ skolioù bet serret, stalioù aet da get ha kêrioù o koazhañ. Kregiñ en deus graet an diorren positiv gant ur strollad surferion.

foto1 Foto: Kristine Kiilerich

An Hollandad Sjoerd Kok en deus dilojet da gKlitmøller c'hwec'h vloaz hanter 'zo. E vakañsoù e kêr e oa bet meur a wech ha dedennet e oa gant an doareoù distenn hag ar surf digor bloaz-pad.

foto2 Foto: Kristine Kiilerich

En ur ober pemp bloaz ez eus bet savet 50 ti nevez en douar traezh e kêr an aod e 825 annezad.

foto3 Foto: Kristine Kiilerich

An "ti-mission" kozh zo bet lakaet da genvurev krouiñ gant tud o labourat gant an design grafek, al luc'hskeudenniñ hag ar merañ raktresoù.

foto4 Foto: Kristine Kiilerich

Ouzhpenn surferien a ziviz dilojañ da gKlitmøller. Martin Eigenbroth en deus divizet sevel tiegezh e Klitmøller, peogwir ez eus tro da gaout levezon war intrudu ar c'horn-bro ha da emouestlañ d'ar c'hevredigezhioù niverus e kêr.

foto5 Foto: Kristine Kiilerich

« Eus un deiz d'un all e tilezas ar besketaerezh Klitmøller. Un deiz heverk e oa ken e oa, pa zizouaras ar bigi kuit diouzh kêr hag e chomjomp gant ur porzh-pesketa goullo ha nec'hamant "betek an divskouarn". An dra nemetañ hon doa amañ e oa ar besketaerezh » a gont  Peter Sand Mortensen

foto6 Foto: Kristine Kiilerich
 
Ezel ti-klub pesketaerezh amatour Klitmøller eo an darn vrasañ eus ar besketaerien gozh a vicher. Pa oa degouezhet ar surferien er bloavezhioù 1980 meur a hini a oa amgredik. « E-pad un nebeud bloavezhioù hon eus sellet a-gorn an eil re ouzh ar re all. A-greiz-holl o doa kroget da brenañ an tier a oa chomet goullo. Adnevezet o deus bet anezho ha savet re nevez. Hag ur bern bugale zo deut ivez. »

foto7 Foto: Kristine Kiilerich

Savadurioù bet dilezet gant ar besketaerezh a vicher a zo bremañ e kerz klub ar besketaerien amatour

foto8 Foto: Kristine Kiilerich

Emañ Klitmøller e NorzhJylland war lez ar brasañ terouer natur miret e Bro Danmark : Handsted-reservatet.

foto9 Foto: Kristine Kiilerich

Hervez rakwel poblañs kumun Thisted e kresko niver ar vugale e Klitmøller hag en ur gêr all nemeti er c'humun.

foto10 Foto: Kristine Kiilerich

Sikouret eo Peter Steinfath, 13 vloaz dezhañ, da wiskañ e wiskamant-surfiñ goañv gant e vreur henañ Casper.

foto11 Foto: Kristine Kiilerich

Meur a wezh bep sizhun emañ Peter Steinfath, 13 vloaz dezhañ, er-maez war ar gwagennoù.

foto12 Foto: Kristine Kiilerich

Surferien ha re all a zibab anneziñ e Klitmøller. Laurids Mortensen, a labour gant diorren an takad, a gav dezhañ n'eo ket evit an doareoù surfiñ hepken. Klitmøller a sav dreist gant ar c'hreñv m'eo he c'humuniezh hag ar youl ez eus eno da zont a-benn eus an traoù.

Ur brav a hironiñ !

E-kichen kroashent-tro Alesia emaon, o vont da di ar re glañv. En ur zont er-maez eus ehan-lec'h an tren-buzug e taolan ur sell tro-dro din da gavout an davarn glouer ma vo debret meren enni ganin. E kuzh a-dreñv an Hipopotamus emañ.

Brav ar sal. Na modern na kozh. Propr ha net memestra. Tomm livioù al lambruskoù ouzh ar mogerioù. Chichant ken ez eo an ostizez a-dreñv an daol-evañ. Mousc'hoarzh tout e tiskouez ma flas din eno. En ur sell ouzh meuz an devezh, "silzig eus Bro Auvergne", e kav din emaon en unan eus an tavarnioù dalc'het gant hor mignoned eus kreiz Bro C'hall. Hag int ken stank e Pariz.

Pa tostaan ouzh ar c'hef e welan ez eo kinklet gant un dornad pegsunioù : "Stade Rennais", "Saint-Malo" ... hag "Aurillac" ...
"Doare d'an ti-mañ da vezañ liammet ouzh Breizh." emezon d'an ostizez, hag hi, mousc'hoarzh tout adarre, lentig marteze, ne lavar ger.
En ur vont kuit e welan kartenn gozh hor bro a-istribilh ouzh ar voger. Hag ur skritell a-us dezhi : "Grit plijadur da Vro Normandi, debrit istr"

Eus al lennegezh da vuhez ar gevredigezh

Echu on lenn "ur Breizhad oc'h adkavout Breizh" a-benn ar fin. Lavaret 'm eus bet dija ez eus magadur fonnus d'ar spered e-barzh al levr-se.

Meur a rannad eus sevenadur ur bobl a zo studiet : al lennegezh, ar c'hoariva, ar yezh, an istor ... ha me oar me ...Re liesseurt an danvez d'ober ur c'hrennad anezhañ.

A-hed ar pemp bloaz ma oa skrivet ar pennadoù bet embannet eo bet kemmet krenn gant Roparz Hemon e respont d'ar goulenn-mañ : dre be hent dihuniñ Broad Vreizh ? Setu pezh a lavar a-zivout-se :

"Pa'm eus savet « Gwalarn » e kave din ne oa nemet un dra hepken a rae diouer d'ar brezhoneg : ul lennegezh. Ma vije roet da Vreizh ul lennegezh vras en he yezh, e teuje buan, a greden, d'he c'harout ha d'he azaoueziñ, ha lakaat ar yezh en he sav-plom ne vije nemet ur c'hoari. Klaskomp sevel ul lennegezh, hag ar peurrest a vo tizhet hep poan na tregas."

Ya ! Met hep buhez, lennegezh ebet :

"Ar vuhez a dle magañ al lennegezh. Hogen peseurt lennegezh a c'hell diwanañ e-lec'h n'eus ket a vuhez ? Brav eo krouiñ ul lennegezh, hogen bravoc'h ha retoc'h krouiñ ur vuhez. Hag hep yezh dereat, hep deskadurezh, hep emskiant vroadel, peseurt buhez a c'hell bezañ en ur vro ?"

Setu dirazañ e labour en dazont :

"N'em eus ket ezhomm ... lavarout e vin mui-ouzh-mui dalc'het gant al labour kevredigezhel, a gemero mui-­ouzh-mui a lec'h marteze e « Gwalarn ». Betek an deiz ma vo medet eost kentañ hor striv : ma vo krouet e Breizh ur vuhez speredel, ma kellido diwarni ul lennegezh nevez, disheñvel diouzh an hini a vennen e 1925 kenframmañ en un taol, talvoudusoc'h hep mar, daoust na vo ket bravoc'h."

E 1930 e oa bet skrivet al linennoù-se. Adembannet int bet gant Roparz Hemon e-unan e 1972, pa oa en e 72 vloaz. N'ouzon ket hag en deus lavaret e meno diwar-benn ur pal ken diaes da dizhout pa oa aet kozh. En ul lizher en doa skrivet da Vaodez Glandour pa oa tost da fin e vuhez e lavare koulskoude :

"Tud yaouank e-leizh a studi ar brezhoneg bremañ. Hep mar, lod anezho da vihanañ a zalc'ho"

Ha war-lerc'h ar binvidigezh ?

Emaon o lenn "Ur Breizhad oc'h adkavout Breizh" gant Roparz Hemon. (*) Unan eus ar pennadoù eo "Ar vroadelezh hag ar stad" e ditl. P'emañ Sarkozy o klask kas en dro an diviz diwar-benn identitelezh broad Frañs, setu me lakaet ranell.

Hervez RH ar stad a zo he fal kentañ derc'hel ar galloud. Rak-se he devez ezhomm atav un dra bennak da vodañ an dud dindan he beli. Pa ned a ket ur meizad en-dro ken e vez kemeret unan all ganti.

Setu un tammig eus pezh a lavar Roparz Hemon :

"Ar Rener, ar rummad-rouanez, setu kreizenn ar Stad gwechall ; ar Rener hervez al Lezenn, ar Rener hervez Doue, ma c'halle en em vodañ en-dro dezhañ pobloù disheñvel hep bezañ e riskl da goll o broadelezh... Ha mar deus e-barzh ar Stad un elfenn all a unvaniezh, n'eo ket ar vroadelezh eo, hogen kentoc'h ar Gredenn.

...

E dibenn an triwec'hvet kantved, gant derou beli ar bobl, emañ lakaet ar vroadelezh da ziazez ar Stad. Er Stadoù-Unanet, e Bro-C'hall da gentañ. Un tamm dre-holl goude se.

...

Ezhommoù ar C'henwerzh hag an Ijinerezh : Pinvidigezh. Sklaeroc'h-sklaerañ e teu bemdez e vo ger-stur nevez ar Stad. Adal ar c'hantved diwezhañ emeur douget da anavezout pouez ar Binvidigezh war vuhez an den hag ar Stadoù.

...

Ne voe nemet tamm-ha-tamm ma teuas e penn un nebeut tud e c'halle ur Stad bevañ hep d'an holl annezerien kaout un hevelep Kredenn.

...

Ken diaes all da veizañ ha m'eo hiziv dimp meizañ e c'hell tud o komz yezhoù disheñvel, bevañ  kichen-ha-kichen ha kenlabourat da vererezh ar Stad

... en hevelep doare ma voe Dihun ar Feiz, da amzer an Disivoud, pennabeg da zisrannerezh ar Stad diouzh ar Gredenn, goude bezañ startaet evit ur mare o liammoù, e vo, gwirheñvel eo, Dihun ar Vroadelezh en naontekvet kantved, goude bezañ startaet al liammoù etre ar Vroadelezh hag ar Stad, pennabeg d'o disrannerezh."

Hep mar na marteze eo mennet stad-vroad-Frañs da blediñ muioc'h-mui gant hor "pinvidigezh". Ha setu ar G20 ivez oc'h ober dreist-holl war-dro an ekonomiezh.  Gwelet eo ivez eo mennet Barack Obama  d'ober da ouarnamant Stadoù-Unanet plediñ gant arc'hantiñ yec'hed an Amerikaned.

E Kopenhag e oa dalc'het ken start  stadoù zo gant preder an armerzh ken n'o doa ket graet war dro hini nevez an endro evel ma vije dleet dezho.

 (*) Ur renabl eus pennadoù bet skrivet gantañ er bloavezhioù 25-30 e "Breiz Atao" pe "Gwalarn" eo.
Dastumet int bet en ul levr bet embannet e 1972 gant Al Liamm. Boued spered e-leizh ez eus e-barzh. Brav e vije bezañ bremañ un hevelep soñjour hag a skrivje en hor yezh.

Warc'hoazh 'ma Nedeleg

Warc'hoazh 'ma Nedeleg! Paotred, kerzhit buan
Da gerc'hat un etev, ma vo lakaet en tan.
Atav kef Nedeleg en deus un nerzh dispar
Da gas diwar hon tro an enkrez, ar glac'har.

(Skouerien Kristen, meneget gant René Le Gléau)

Ar marc'h reizh eo, marc'h al lorc'h n'eo ket

 N'hellan ket diskouez goloenn al levr deoc'h rak tapet em eus an destenn digoust diwar lec'hienn Andrev ar Merser : Embannaduriou an Hirwaz.

"Ar marc'h reizh" (*) a ra soñjal e "Marc'h al lorc'h"digant Per-Jakez Helias. Hag a-ratozh e voe dibabet an titl-se gant Visant Seite. Ar marc'h reizh a c'hell an den fiziañ anezhañ dinec'h er vugale. Disheñvel eo diouzh marc'h al lorc'h evel spered Bro Leon, Bro Visant Seite, diouzh spered Bro Vigouden. Eñvorioù e vugaleaj a gont saver al levr, en atant e dud e Bourk Kleder, er bloavezhioù war-dro ar brezel 14.

Ur bugaleaj eurus e oa : "Va zud ne oant ket pinvidig. Beva 'reent diwar nebeud a dra, a-forz da labourad ha da espern. Med ni en em gave eüruz daoust ma veze tano an amann war or bara. An disterra tra a ree plijadur deom. An disterra c'hoariell a veze a-walh d'or hontanti. Daou wennegad bonboniou da zul on lakee laouen. Ne houlennem ket muioh. An oll vugale en-dro deom a oa evel-se. " Evit gwir e oa lakaet diaes ar paotrig gant ar Galleg er skol. Mes "stress" ebet warnañ da zont a-benn d'e studi. Pa wel e dad emañ war-bouez c'hwitañ war e "zantifikad" e kinnig dezhañ chom er gêr d'e sikour. "Ma ne oan ket re fall war ar skrivadennou (dictées) e chomen boud aliez war ar "problemou". Marteze eo ablamour ne gomprenen ket mad a-walh ar galleg. "

Hag-eñ en e vleud gant al labour douar ha al labourioù-dorn : "Evel ma veze lavaret din : eun dén dornet mad e oan. Plijoud a ree din kalz ober ar halvez, ar mañsoner, ar jardiner... "

Setu taolennet deomp al labourioù hag an darvoudoù douar d'an amzer ma oa  kaset pep tra en dro dre nerzh an dud pe hini ar c'hezeg. Alies e veze meur a zen hag a loen a-gevred war an dachenn. Deg den kichen-ha-kichen da falc'hañ ar foenn. Ha div wech un eizh a gezeg da lakaat "manej" an dornerez da dreiñ. Ret neuze d'an amezeien en em skoazell gozik hep ehan.

Feiz ha Breizh

Ar relijion a rene war ar vuhez. Lennet e veze Buhez ar Sent ha lavaret paterioù bemdez da noz, bodet an tiegezh en-dro d'ar vamm. Sin ar groaz a veze penn-kentañ da bep labour a bouez. Da sul, oferenn-bred er beure ha gousperoù en abardez. Mes festus a-walc'h eo lidoù an Iliz. Ar paotr Visant a blij dezhañ, ken a ra, "ton krampouezh gwinizh" ar gouelioù bras ha dreist-holl ar c'hantikoù e brezhoneg a veze kanet a-bouez-penn gantañ ha gant ar vugale-all bodet stank en-dro d'ar c'heur. Gouzout a rit moarvat e yelo VS da frer. Klevet en doa galv Doue, emezañ. Me a garje en dije lavaret un tammig muioc'h diwar-benn doareoù ar galv-se a zo klevet pe selaouet gant nebeutoc'h-nebeut a dud.

A-viskoaz eo bet tomm ar Brezhoneg d'e galon. E krennard e skrive e dammig barzhoniezh e kuzh e skolaj ar frered (**). Un tamm mat eus e amzer e ouestlo d'hor yezh. Homañ a zo merket alies el levr-mañ he flas e doareoù an amzer gwechall. Gant he diskar e ya da get ur bed a-bezh, sonet e c'hlasoù gant ar mevel kozh : "Visantig .. O ! O ! Kollet eo bremañ ar vro-mañ gant ar galleg."

(*) "Ar marh reiz" e skolveuriek
(**) Hag e gwerzennoù, en ur skrid all, "Saig ha me" e ditl, eo kontet e vugaleaj adarre gantañ dre e vignoniezh e-keñver Saig. Hemañ, kriz e blanedenn, a yelo da anaon e barr e yaouankiz en e ugent vloaz. Kavet e vo ivez en Embannaduriou an Hirwaz.