blogyann

eus an Aveyron

War hent Radio Bro, radio Bretoned korn-bro Bariz, on arsavet evit debriñ ur sandwich e Plasenn an Nation. «Au canon de la Nation» anv an ostaleri. Pa oan oc'h evañ ma banne kafe ouzh an daol-evañ em boa taolet ur sell d'an daolenn a-us din a kinnig ar boued hag an evaj. Gwelet ez eus sandwichoù gant anduilh. Ral an dra-se en tavarnioù. Dreist-holl e Pariz.

«Sandwichoù gant anduilh zo ganeoc'h» emezon d'ar mevel

«Pa 'z eo gwir eo skrivet» emezañ

«Hag an ostiz eta ? eus pelec'h eo ? eus Breizh pe Normandi ?»

Stouiñ a ra dreist an daol-evañ : «Eus an Aveyron, e lavarfen» emezañ

En em ober diouzh ar c'hemm

Gwelet un abadenn TV diwar-benn sevenadurioù aet da get.

Anv a oa eus ur bobl a veve war-dro an Arizona pe vMeksik-Nevez a-raok Kristof Kolombus. Berzh a rae evel ma tiskouez rivinoù he c'heriadennoù. Klask a ra an henonourien gouzout petra a oa deut da vezañ. Kantvedadoù peoc'h a oa bet ganti. Hag a-greiz-holl roudoù freuz ha reuz. War a seblant ez eus bet debriñ-tud zoken. Studiet en deus un henoniour an temz-amzer a oa er mare-se. Kavet ez eus bet gantañ e oa deuet ar sec'hor war ar vro.

Studiet ivez gant an henoniour-se tonkad ur bobl-gozh a veve, war a gredan, e Perou (pe Chili ?), war ar blaenenn a astenn etre an aod hag ar menez. Klasket eo penn gant ar savadurioù braz a chom o roudoù war an douar. El Niño an hini a vefe an abeg. Abalamour dezhañ e oa kemm-digemm an amzer. Setu klasket sikour ar relijion a-benn kaout un amzer a-feson. Aozet lidoù war un ton braz. Savet temploù dellezek anezho. Emichañs en doa desket ar veleien rakwelet doareoù disuit El Niño tamm pe damm. Betek ur mare ma oa bet re ziaes. Kollet fiziañs neuze en o relijion gant an dud. Aet da get o sevenadur.

Ur pennad a zivout ar Mayaed a oa ivez. Met 'm eus ket bet amzer da sellet outañ en e bezh. Intereset on bet gant pezh a lavare un henoniourez. Boaz omp da grediñ e ya ar bobl hag ar sevenadur da get war un dro, emezi. N'eo ket gwir. Chom a ra an dud. Ret dezho en em ober diouzh an doareoù nevez, ar gwellañ ma c'hallont.

A wechoù e tro an traoù da vat. Da skouer e broioù ar sav-heol er 13vet kantved a-raok JK. Eno e oa diazezet an armerzh war an eskemm etre pobloù ar menez a save loened ha pobloù an aod a rae kenwerzh hag a laboure an douar. Deuet ur mare ma oa Bro Ejipt o vont war c'hlanaat. Digarez da bobloù eus ar mor, kevrinus o orin, da gas an dispac'h e broioù an aod. Freuzet an eskemmoù. Ret da dud ar menez stagañ gant al labour-douar. Sed-aze orin Izrael hervez meno an henoniour zo anv anezhañ em fennad diwar-benn ar Bibl.

Petra eo deut Divi ha Salaun da vezañ ?

Emañ ar furcherezh henoniezh o kemm ar pezh a ouzomp diwar-benn ar Bibl. Aet war-raok ar skiant-se. Furchet ur bern lec'hioù nevez. Furchet adarre lec'hioù anavezet dija. Spisoc'h-spis doareoù-muzul oad an traoù.
Gwelet 'm eus un abadenn TV, Thierry Ragobert e saver, hag a ziskoueze kavidigezhioù ha martezeadoù nevez ur skipailh henonourien Izrael.
Hervezo e vefe bet skrivet lod kentañ eus al Levr er seizhvet kantved kent JK. Ne vefe ket bet skrivet a-hed ar c'hantvedoù d'ar mare ma tegoueze an darvoudoù. N'eo bet kavet roud ebet, kennebeud, eus ar gêr vraz a vije bet Jerusalem nag eus an templ braz en amzer David ha Salomon (10 vet kantved). Ha kavet roudoù temploù bihan gouestlet da veur a zoue e pep lec'h betek ar seizhvet kantved !
Petra a dalvez ?
Div rouantelezh a oa bet war zouar Izrael. Izrael en hanternoz, pinvidik anezhi war un douar strujus. Judas er c'hreisteiz, paour anezhi war un douar sec'h. Freuzet berzh Izrael gant aloubadeg an Asirianed.
Da vare diskar ar re-mañ setu deuet ambision da Jozias, roue Judas er c'hreisteiz. Embreger a ra da beurunvaniñ e bobl. Ijinet ha skrivet d'ar mare-se mojenn brud amzer tremenet rouantelezh Judas. Ha kreizennaet ar relijion tro dro d'an Doue ha d'an templ nemetañ.
A-benn diwezh an abadenn e c'houlenn ar c'helenner Izraelad hag ur c'helenner Swis an eil gant egile petra eo o soñj goude bezañ gouezet kement-se. Laouen an Izraelad. Kompren gwell a ra orin e vro. Trubuilhet ar c'helenner Swis, kelenner doueoniezh ha kristen anezhañ, o welet e oa ar politik ken pouezus e ganidigezh e relijion.

Jacques Attali - ar bevare gwech

Aterseet eo bet Jacques Attali gant LCI da geñver ar bloaz nevez. Hervezañ ez eus bet tri mare hollvedelerezh (globalisation) dija hag emaomp er pevare. Echu ar re tremenet gant mareoù emvastañ. Met kavout a ra dezhañ e pado hemañ. Pezh a vo mat evit armerzh ar bed war a lavar. N'en deus ket displeget ar perakoù.

Evidon-me, nevesaat an deknologiezh an hini eo ma "neudenn-ruz" e kement-se. Da skouer : un tamm mat a zilañs en doa tapet an URSS e-keñver ar Stadoù Unanet war an dachenn-se. Se en doa lakaet Gorbatchev stagañ gant e c'hGlasnost. Tra ma vo fonnus diorren an deknologiezh, e vo dav da bep bro bezañ er jeu dindan boan da chom war lerc'h ar re all.

Emañ JA e penn ur gevredigezh a ra prestoù war o feiz da hiniennoù. N'em eus ket soñj eus anv ar gevredigezh-se ha n'ouzon ket e peseurt broioù emañ an dud a zegemer an arc'hant. Ur 100 million a brestoù a vefe graet bep bloaz ganti. Anv zo da gejañ gant kevredigezhioù all. Pezh a gasfe niver ar prestoù da 300 M. Daskoret mat e vez ar seurt prest a-hervez. Gwell eget ar re all.

Un nebeud devezhioù war-lerc'h 'm eus gwelet ar paotr en un diviz diwar-benn Mitterrand (Ripostes war TV5). Dipitet e oa ar plac'h eus an UMP abalamour d'an tu kleiz Frañs bezañ ken tomm ouzh an utopia. "Biken ne vo Frañs kontant gant divalaverezh ar sokial-demokratelezh." eme JA
Dipitet on bet evel plac'h an UMP.  Pa 'z eus un hanter muioc'h a zilabour ganeomp eget gant ar re all, ne vez ket brav disprizañ anezho

Reuz Larmor

E-doug bezañ en Oriant em eus gwelet en Ouest-France e oa bet lazhet div studierez en un tan-gwall e Larmor, ur gêr tostik-tost. Trist eo ken ez eo. Iwerzhonad an div blac'h. Deuet da IUT an Oriant dre Erasmus. Mignonezed vras e oant ha plijet bras gant o chomadeg war a lavar ar familhoù, mantret anezho.
Irish Times

Ar plac'h a ouele dourek

«A ouele dourek». Degas a ra ar gerioù-se da soñj din eus «Korantinig» ur werz zo kanet gant Yann Fañch Kemener.  Kontañ a ra gwall blanedenn ur plac'hig eus Enez Eussa, marvet he zud ha lavaret dezhi mont da gaout frealz digant Itron Varia Rumengol. Met n'eo ket eus marv tud  e komzin amañ. Eus marv ar garantez, ne lavran ket.

Lennet em eus hiziv tamm eus ar gelaouenn «Le Pèlerin». Ma mamm an hini eo a zo koumanantet dezhi. Interesant e kavan lod zo e-barzh. Gant lod-all e vezan imoret ! Lenn a ran ar pennad ma vez goulennet ali gant tud zo diwar-benn kudennoù a bep seurt en o familh. Fur e kavan ar pezh zo lavaret dre vras gant an itronezed zo e karg eus ar respontoù. Ar sizhun-mañ eo goulennet gant un tad pe ur vamm petra ober pa emañ o merc'h, pemzek vloaz dezhi, gant ar boan-garantez. Evel dougen kañvoù eo ar boan-garantez e lennan. Hag an itron da zibunañ tennadoù an hent betek ar pare.

N'eus ket pell zo edon en un davarn e-kichen koc'hu Versailles. Ouzh an daol e-keñver ma hini e teu ur plac'h, koantenn anezhi, da asezañ a-dal din. Pa savan ma daoulagad ur pennadig goude e welan anezhi o ouelañ dourek. Ur pemp munut war-lerc'h e tosta ar mevel, ur brav a baotr yaouank sichant anezhañ. Mont a ra en e gluch, e zremm a-live gant pladenn an daol. Kontañ a ra traoù fentus hag a laka anezhi da c'hoarzhin. Pa vez kuit ez adkrog ar plac'h da zifronkañ. Setu e teuio ar paotr bep an amzer da zegas sederidigezh en dro. Hag an ostiz diouzh e du ivez.

Aet kuit ar plac'h. En ur baeañ ma c'hont e lavaran d'ar mevel : «Bez' e c'hoarvez traoù en tavarnioù !»

«Ya !» emezañ «a bep seurt»

«Poan-garantez eo ?»

Hejañ a ra e benn.

«Setu emañ poanius ha n'eo ket grevus » emezon

«N'eo ket grevus !?» emezañ «hag ar plac'h-se o paouez bezañ dilezet gant he  danvez-pried da zerc'henn o eured !»

Ne gredan lavaret mann. Pouezus e vo e buhez ar plac'h a dra sur, dre un tammig chañs ne vo ket grevus.