"Louis Jouvet" e vez graet eus levraoueg Villiers-le-Bel. Hag eñ arrouez eus sevenadur uhel Frañs. Un tamm dreistgwirvoudel (1) e kavan se.
Genedig eus Kraozon e Breizh e oa Louis Jouvet. N'ouzon ket peseurt santimañchoù e vage e-keñver Breizh. Meur a film gantañ 'm eus gwelet gwechall, hep gouzout din e oa ur Breizhat. Pezh ha gavan ken "dreistgwirvoudel"-all
(1) surréaliste
Ar Bibl diskuliet. Lakaet eo DVD ar Film-kelenn-mañ e gwerzh war VODEO. Gwelet em boa anezhañ en TV ha skrivet ur pennad dija diwar e benn er blog-mañ. Bezit dinec'h n'emaon ket oc'h ober abostolerezh amañ. Ret e vije din gouzout ar wirionez da gentañ ! E rummad "Cheñchamant a deu er bed" emañ ar pennadig-mañ. Sed-aze ar pezh emaon gantañ : ar cheñchamantoù a zegouez en den diwar ar cheñchamantoù a zegouez er bed.
Jardinoù-bugale (jardins d'enfants). Trouz zo diwar o fenn e Breizh evel ma ouzoc'h.
Boas on da ober ma zro VTT e tro Plaenenn Neauphle. Glaz ar blaenenn, sioul Kêr-Neauphle en he c'hichen.
Emañ ar parkeier-mañ hag an tier e Parrez Plaisir. Met bez' ez eus tier eus Parrez Neauphle hag a zo war vord ivez.
Ha lennet ganin a-nevez e c'hellfe sevel trouz ha firbouch dre amañ. War a lennan e-barzh ar "Parisien" emañ ar PSG, klub mell-droad brudet anezhañ, e soñj treuzlatiñ e gamp gourdoniñ. E koad-meur Sant-Jermen emañ hennezh bremañ. Al lec'h-mañ, kinniget gant Kêr-bPlaisir anezhañ, a zo e-touez an dornad emañ ar c'hlub o tibab etrezo.
Setu mantret an annezidi zo o chom e-kichen, a gave dezho e vefe sioul o endro pell bras.
Aotrou maer Plaisir an hini eo a zo perc'henn an dachenn. War a lavar ne ray ket e vad eus an dra-se ! Rak feurmet e vo al lec'h, gwerzhet ne vo ket.
Dimp da gompren penaos ne ra ket an den e vad pa feurm e-lec'h gwerzhañ !
N'en deus ket ar maer da gaout aon rak ar vouezherien bet lakaet diaes. E parrez Neauphle emañ ar peurliesañ anezho o chom, hag ar peurrest a vez stag start ouzh an tu dehou evel ma 'z eo-eñ emichañs.
Plijout a ra din an dro-lavar vreizh -mañ : "Penaos emañ ar bed ganeoc'h ?"
Emañ ar bed gant an den o cheñch dalc'hmat. A-viskoazh ha da-viken.
Hervez ar skritell-mañ, he gwerenn saotret en un doare ken trist, e oa liestrevad amañ gwechall gozh : chatalerezh, gwerjezoù, gwini, ha m.o.m. Parkeierigoù e-lec'h ar Park divent zo bremañ.
War wasaat e yelo an endro amañ. War wellaat e yelo e koad-meur Sant-Jermen emichañs.
Bon ! Pell emañ Sant-Jermen din da vont di da ober ma zro memestra ! Ret vo din en em frealziñ dre deuler un taol-lagad d'ar gwel kaer-mañ en ur dreuziñ Neauphle
Saloñs ar madoù ("salon de l'immobilier") en Oriant.
D'e geñver e oa bet aozet un diskouezhadeg ha prezegennoù gant Ti ar Saverezh e Breizh (Maison de l'Architecture de Bretagne), diroet Priz ar Saverezh e Breizh gantañ war un dro ivez. Bet c'hoarvezet an diskouezadeg eus an oberoù kinniget gant ar genstriverien. Niverus e oant ken e oant. Panelloù kempennet mat. Met levr(ig)-daspun ebet siwazh.
War e ziskar emañ an doare nevez Vreizh (style néo-breton) war a seblant. A-vremañ emañ ar raktresoù kinniget a-zevri. Hag an awen Vreizh e kement-se ? Ha me, ne oa ket deuet d'am spered klask anezhi, ken plijet ma oan gant doare arnevez an traoù
Ha gwir e vez ar pezh a skrive Max Jacob da vMarcel Béalu ? A drugarez d'ur burzhud e vefe 6 miz trawalc'h evit ma ya peb savadur da vezañ Breton. (meneget Daniel Le Couédic e "Bretagne un (XXe) siècle d'architectures") Ouzh ar vailhed e c'houlennan.
Bet diskouezhet un ti nevez savet e Merville, karter an Oriant anezhañ, lec'h ma bugaleaj ha hini ti ma mamm.
Bet displeget e vennozh gant ar saver.
Un tamm respont d'hon goulennidigezh marteze.
Evel ma vefe eus ti-kêr nevez Sant-Feliber ?
Setu bremañ gwerzhet tiez arnevez ha tiez o framm e prenn en hor bro (trecobat).
Ha gwelet dremmskeudennoù nevez ganin en ur foetañ maezioù Aodoù an Arvor
Hemañ a zo e berc'henn, den yaouank anezhañ, mestr-ober warnañ. Prenet e dres digant un archited eus Sant-Brieg, savet e framm gant ur c'halvez. Hag ar peurrest graet gant ar paotr e-unan.
Da geñver ar c'hemm brasig-se e vo saverien ti n'int ket anavezet c'hoazh o tont war wel marteze. Re hag a ginnig patromoù nevez hag a ra berzh.
Antronoz-beure, war-lerc'h ar saloñs, em boa lennet pennad OF. Ger ebet a-zivout ar saverezh tiezh. Ne oa ket bet embannet c'hoazh disorc'h ar genstrivadeg ganto. Hag ar c'hazetenner o kontañ bec'h ar c'houbladoù yaouank, mennet anezho da gaout o zi. En aner. Diouer a dachennoù zo en Arvor, paket e klogor ar madoù (bulle de l'immobilier) anezhañ, setu int kaset d'an Argoad da gaout o c'hoant pe da dremen gant ranndiez.
Pa oan krennard e tremenen ar vakañsoù hañv e Douarnenez. Gozik pep wech e chomen eno betek ar reverzhi. Plijus e kaven ar mare-se, daoust d'an amzer c'hleb a veze o ren ar peurliesañ. Klouar an aer hag ar mor koulskoude. Kalzik a dud war ar chaoser hir-hir anezhañ. Lod anezho o pesketa. En devezhioù-se e vezen o c'hedal e teufe ar morc'hoc'hed gwenn war wel ("où le béluga est ?"). Ken kaer o lamm a vandennajoù dreist ar gwagennoù
Un nebeud bloavezhioù zo e oan aet en-dro eno d'ober ur "piric'hinaj war lec'hioù ma oad-krenn". Tremen a ris e-biou "la Plage des Dames". Moused zo a oa o splujañ diwar chaoser berr a-dal da Enez Dristan, evel ma raen-me. Re all a oa o splujañ diwar ar voger a zo dindan an ostaleri a sko war an draezhenn. Hardizh an tamm anezho rak uhel eo ar voger-se. Ur paotrig a oa ha ne grede ket ober. Kalonekaet e oa gant e vignoned en un doare dousig. Me ne greden ket kennebeut ! Na gwechal ... nag en deiz-se ...
Mont a ris betek ar c'hoc'hu ma voe mignoned din o chom en e gichen. Gwelet a ris ur paotr, senior anezhañ, o tont e-maez eus e garr :
- "Ha c'hwi a oar petra eo deuet an dud a oa o chom en ti-se da vezañ ?" emezon
- "N'on ket ac'hann," emezañ. "Eus Treboul on. Ni, Trebouliz, ne zeuomp morse amañ."
Ha Treboul c'harter eus "Douarnenez bras" dispartiet eus kreiskêr gant ster Porz Rhu hepken !
- "Ha c'hwi amañ koulskoude !" emezon-me.
- "Ya, d'ober ur weladenn d'am c'hoar on deuet. .... Ha petra a fell deoc'h ?... Dont a ra pep tra da vezañ kel liesvroadek (cosmopolite) bremañ siwazh !"
Er bloaz-mañ, en ur visitañ stalioù an embannerien e gouel "ar Veajourien Souezhus" e Sant Malo e ehanis dirak hini mirdi Kompagnunezh Bro-India. Eus an Oriant on. Setu-me "o sevel ma fri".
- "Pa viot en Oriant, deuit 'ta da welet ac'hanomp e Porz-Loeiz !" eme tud ar stal, startijenn enno, hag int war o leve eveldon. " Dek munut hepken e pad an treizh adalek an Oriant !"
Dek munut ! Keit ha ma pad mont eus Treboul da Zouarnenez emichañs.
Mennet eo diwar ur studiadeg gant skiantourien eus Skol-Veur Kopenhag e vez liammet tost an torr-dimeziñ hag ar yec'hed fall. E-touez luskoù all e tiskouezh an imbourc'h e vez feur merventi evit ar wazed en o 40-50, pe yaouank pe dorret o dimeziñ, daou gement uhel hag evit ar re all... The Copenhagen Post (E saozneg)
Setu n'eo ket deuet Zakarias Moussaoui a-benn da vezañ kondaonet d'ar marv. Kaset e vo d'un toull-bac'h er c'hKolorado. Chom a ray eno betek e zeiz diwezhañ. Argazh e dorfed. Met kriz, ha kriz-meurbet ar prizon-se ivez. O-unan penn ar brizonidi en o log. Gweladenn ebet gant o c'herent. Emvod ebet etrezo.
N'eus ket pell zo e oa bet dezrevellet stad spontus ar prison e Frañs.
Sed aze ken ha ken didruez an div vro. An eil diwar re a urzh. Egile diwar re a zizurzh. Ha sach-blev etrezo evit gouarnamant ar bed !
Un nebeud devezhioù 'zo em boa selaouet Max Gallo o komz eus e levr diwar-benn istor Rom dindan an impalaerezh. Splann ha luziet sevenadurezh ar gêr-se d'ar c'houlz-se. Ha war un dro kriz e justis a gase tud d'al loened gouez er sirk. Diharz galloud e impalaer a c'halle kas d'ar marv pe d'ar prizon nep piv bennak a zisplije dezhañ.
Emañ ma divskoaz o vont war grommaat ha yaouank c'hoazh ma daoulagad. (Garcia Lorca)
E-lec'h ar mell ti e-kreiz ar skeudenn e oa ma skol gwechal : Skol Santez Berc'hed.
Iwerzonadez e oa Santez Berc'hed. Met n'em oa klevet netra diwar he fenn pa oan skoliad eno.
Da c'houde 'm eus lennet en ur levr gant Job An Irien :
«Berhed oa eun doueez keltieg, ha, pa lavarer mad, eo diez ober ar c'hemm etre an abadez a vevas e fin ar 5ed hag e penn-kenta ar 6ed kantvet hag an doueez, rag lec'h ez-eus da gredi eo bet da genta manati braz santez Berhed e Kildare eul lec'h payan lec'h m'edo nao gwerhez o terhel war elum eun tan sakr.
E gwirionez ez oa teir c'hoar doueezed anvet o zeir Berhed. Ar genta ampart e Barzoniez, divinerez, an eil oc'h ober war-dro ar pareans, an drede war-dro labour ar gov. Doueez-mamm evid ar Goidel(???) hag ar Briganti kenkoulz.
He c'houel oa stag ouz gouel an Nevez-Amzer d'an devez kenta a viz c'hwevrer anvet Imbolc pe Oimelg, e penn kenta mare an oaned, gouel ar buillentez ha dreist-oll gouel evid puraad pep tra goude krisder ha loustoni ar goañv :
"Tanvaad euz peb boued hervez an urz,
setu ar pez a zo da ober da Imbolc ;
gwalhi an daouarn, an treid, ar penn
evel-se eo henn lavaran. "
(Hibernica Minora p. 49 éd. Kuno Meyer)
Ar gouel paian a zeuas da veza gouel ar zantez kristen : Berhed, abadez Kildare. He gouel a zo an devez araog gouel ar goulou. Dre-ze eo deuet tost ouz gouel ar Werhez.
E spered ar Gelted Mari ha Berhed a zo bet liammet mad. Ar vamm-doueez goz a zo bet cheñchet e "Mari ar Gael". » (Evit eur speredelez breizad ha keltiek kristen)
Diwar-benn Jeanne d'Arc, gallez ha patromez ar barrez anezhi 'moa klevet amploc'h eget justoc'h evel-just.
Met un dra bennak eus Santez Berc'hed ez eus manet er c'harter. Al liorzhig-se a zo graet Santez Berc'hed anezhañ. Savet eo en-dro d'ur stank-kannañ kozh.
Les commentaires récents